ബീജിങ്: അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്ഡ് ട്രംപിന്റെ നിര്ണ്ണായകമായ ചൈനീസ് സന്ദര്ശനത്തിന് മുന്നോടിയായി ഇറാന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി ബീജിംഗിലെത്തി ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി വാങ് യിയുമായി നടത്തിയ ചര്ച്ചകള് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തില് പുതിയ ചലനങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും നടത്തിയ സൈനിക നീക്കങ്ങള്ക്കും അതിനെത്തുടര്ന്നുണ്ടായ എണ്ണ പ്രതിസന്ധിക്കും ശേഷം ആദ്യമായാണ് ഒരു ഇറാന് പ്രതിനിധി ചൈനയിലെത്തുന്നത്. മെയ് 14, 15 തീയതികളില് നടക്കാനിരിക്കുന്ന ട്രംപ്-ഷി ജിന്പിംഗ് ഉച്ചകോടിയില് ഇറാന് വിഷയം പ്രധാന അജണ്ടയാകാനിരിക്കെ, ചൈനയുമായുള്ള നയതന്ത്ര ഏകോപനം ശക്തമാക്കുകയാണ് ഇറാന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗത തടസ്സവും ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയുമാണ് ചര്ച്ചകളിലെ പ്രധാന കേന്ദ്രബിന്ദു. ഇറാന്റെ എണ്ണ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന ചൈനീസ് കമ്പനികള്ക്കെതിരെ അമേരിക്കന് ട്രഷറി വകുപ്പ് ഉപരോധം ഏര്പ്പെടുത്തിയെങ്കിലും, ഇത് ലംഘിക്കാന് സ്വന്തം കമ്പനികള്ക്ക് നിര്ദ്ദേശം നല്കിക്കൊണ്ടാണ് ചൈന തിരിച്ചടിച്ചത്. കടലിടുക്ക് തുറക്കണമെന്ന് ചൈന ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവിടെ തടസ്സങ്ങള് നീക്കാന് അമേരിക്കയെ സഹായിക്കണമെന്ന വാഷിംഗ്ടണിന്റെ അഭ്യര്ത്ഥനയോട് ചൈന ഇതുവരെ അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല. അമേരിക്കന് ഉപരോധങ്ങളെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ചൈനയുടെ ഈ നിലപാട് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതല് വഷളാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്കന് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാര്ക്കോ റൂബിയോ ഇറാനെതിരെ കടുത്ത നിലപാട് സ്വീകരിക്കുമ്പോഴും, ചൈനയുമായുള്ള വ്യാപാര സംഘര്ഷങ്ങള് ലഘൂകരിക്കാനാണ് ട്രംപ് നിലവില് ശ്രമിക്കുന്നത്. എന്നാല്, റഷ്യയും ചൈനയുമായി ഇറാന് പുലര്ത്തുന്ന അടുത്ത ബന്ധം അമേരിക്കയ്ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. ചൈനയിലെത്തുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് മോസ്കോയില് വെച്ച് വ്ളാഡിമിര് പുടിനുമായി അരാഗ്ചി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ച ഈ സഖ്യത്തിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. തങ്ങള്ക്കെതിരെയുള്ള ആഗോള സമ്മര്ദ്ദങ്ങളെ മറികടക്കാന് റഷ്യ-ചൈന അച്ചുതണ്ടിനെയാണ് ഇറാന് പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കുന്നത്.
വരാനിരിക്കുന്ന ട്രംപ്-ഷി ഉച്ചകോടിയില് ഇറാന് വിഷയത്തില് എന്ത് ധാരണയുണ്ടാകുമെന്നത് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുകയാണ്. ചൈനയുടെ നിലപാടുകള്ക്ക് അനുസരിച്ചായിരിക്കും ആഗോള എണ്ണ വിപണിയുടെയും വിതരണ ശൃംഖലയുടെയും ഭാവി നിര്ണ്ണയിക്കപ്പെടുക. അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധ തന്ത്രങ്ങളും ചൈനയുടെ നയതന്ത്ര പ്രതിരോധവും തമ്മിലുള്ള ഈ ഏറ്റുമുട്ടല് പശ്ചിമേഷ്യയിലെയും ആഗോളതലത്തിലെയും രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളില് വലിയ മാറ്റങ്ങള്ക്ക് കാരണമായേക്കാം.
