വാഷിങ്ടൺ: ഇറാനെതിരെ നവംബർ 3ന് നടക്കുന്ന അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് സൈനിക ആക്രമണം നടത്തില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്. ഇറാനുമായി ഫലപ്രദമായ ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുകയാണെന്നും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ തുടരുകയാണെന്നും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള സൈനിക നടപടികളുടെ കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ ഉറപ്പ് നൽകിയിട്ടില്ല.
ഇറാനുമായുള്ള ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ആക്രമണം തൽക്കാലം ഒഴിവാക്കാനുള്ള ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനും തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാനുമുള്ള നിർദേശങ്ങൾ ചർച്ചയിലുണ്ട്. അതേസമയം, അമേരിക്കയുമായി നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന കാര്യം ഇറാൻ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. മധ്യസ്ഥർ മുഖേനയാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്നതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
ഏഴിന സമാധാന പദ്ധതിയുമായി ഇറാൻ
അമേരിക്കയുടെ പ്രതികരണം പരിശോധിച്ചുവരികയാണെന്നും ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മറുപടി നൽകുമെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അറാഗ്‌ചി അറിയിച്ചു. ഖത്തർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മധ്യസ്ഥർ വഴിയാണ് സമാധാന നിർദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്നത്.
യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുക, അമേരിക്കയുടെ നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കുക, ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കുള്ള ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുക, മരവിപ്പിച്ച 12 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഇറാനിയൻ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുക, ആണവ ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുക, ദീർഘകാല സമാധാന കരാറിലെത്തുക എന്നിവയാണ് ഇറാന്റെ ഏഴിന പദ്ധതിയിലെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ.
എന്നാൽ, ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം തുടരുകയാണ്. സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം കൈമാറാനോ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം ഉപേക്ഷിക്കാനോ തയ്യാറല്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. ആണവപദ്ധതിയിൽ കാര്യമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ വേണമെന്നാണ് അമേരിക്ക ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.
ഹോർമുസിൽ വീണ്ടും സംഘർഷം
ആഗോള എണ്ണക്കടത്തിന്റെ പ്രധാന പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സാഹചര്യം ഇപ്പോഴും ആശങ്കാജനകമാണ്. കടലിടുക്കിൽ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ ആക്രമണങ്ങളും സ്ഫോടനങ്ങളും നടന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇറാൻ നിർദേശിച്ച റൂട്ടിന് പുറത്തുകൂടി സഞ്ചരിച്ച കപ്പലുകളാണ് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടതെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. സംഭവങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗത തടസ്സങ്ങളും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങളും ആഗോള എണ്ണവിപണിയെ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില ബാരലിന് 104 ഡോളർ കടന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. എണ്ണവില ഉയരുന്നത് ഇന്ധനച്ചെലവിനെയും ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്.
സമാധാന നീക്കങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വെല്ലുവിളികൾ
ആക്രമണം തൽക്കാലം ഒഴിവാക്കുമെന്ന ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സമയം നൽകുമെങ്കിലും സമാധാന കരാറിലെത്താൻ നിർണായക വിഷയങ്ങളിൽ ധാരണ ആവശ്യമാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം, ഉപരോധങ്ങൾ, മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികൾ, ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി എന്നിവയിൽ ഇരുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നതകൾ തുടരുകയാണ്.
നവംബർ 3ലെ അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ആക്രമണം നടത്തില്ലെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം. എന്നാൽ, അതിനുശേഷം എന്ത് നടപടിയുണ്ടാകുമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല. സമാധാന ചർച്ചകൾ കരാറിലേക്ക് നീങ്ങുമോ എന്നതാണ് ഇനി ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
