അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് വലിയ തിരിച്ചടിയായി ഫെഡറൽ റിസർവ് ഗവർണർ ലിസ കുക്കിനെ പുറത്താക്കാനുള്ള നീക്കം യു.എസ്. സുപ്രീം കോടതി തടഞ്ഞു. 5–4 ഭൂരിപക്ഷ വിധിയിലൂടെയാണ് കോടതി തീരുമാനം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. അമേരിക്കൻ കേന്ദ്ര ബാങ്കിന്റെ സ്വതന്ത്ര നിലപാടിനെ നേരിട്ട് ബാധിക്കാവുന്ന കേസായതിനാൽ ഈ വിധി രാജ്യത്ത് വലിയ ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്.
ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം മറ്റൊരിടത്താണ്. 1913ൽ ഫെഡറൽ റിസർവ് രൂപീകരിച്ചതിന് ശേഷം ഒരു ഫെഡ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ പുറത്താക്കാൻ ഒരു അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ശ്രമിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഇതാദ്യമായിരുന്നു.
ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ജോൺ റോബർട്സ് തയ്യാറാക്കിയ വിധിയിൽ ലിസ കുക്കിന് നിയമപരമായി ലഭിക്കേണ്ട നടപടിക്രമ സംരക്ഷണം നൽകിയില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പ്രസിഡന്റിന്റെ ആരോപണങ്ങൾക്കെതിരെ മറുപടി പറയാനുള്ള അവസരവും ഉറപ്പാക്കിയില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
അതോടൊപ്പം മറ്റൊരു നിർണായക കാര്യവും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു — ഫെഡറൽ റിസർവ് ഗവർണർമാർ പ്രസിഡന്റിന്റെ ഇഷ്ടാനുസരണം സ്ഥാനത്ത് തുടരുന്നവരല്ല. അവർ നിശ്ചിത കാലാവധിയുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ സ്ഥാനങ്ങളിലാണ്. നിയമപരമായ കാരണങ്ങളില്ലാതെ അവരെ നീക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
2025 ഓഗസ്റ്റിലായിരുന്നു ലിസ കുക്കിനെതിരെ ട്രംപ് നീക്കം തുടങ്ങിയത്. മോർട്ട്ഗേജ് തട്ടിപ്പ് ആരോപണങ്ങളാണ് കാരണം പറഞ്ഞത്. എന്നാൽ ആ ആരോപണങ്ങൾ കുക്ക് തള്ളുകയും, ധനനയ വിഷയങ്ങളിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമാണ് യഥാർത്ഥ കാരണമെന്ന് വാദിക്കുകയും ചെയ്തു.
താഴ്ന്ന കോടതികൾ നേരത്തേ പുറത്താക്കൽ തടഞ്ഞിരുന്നു. ആ തീരുമാനം നിലനിർത്തിയാണ് ഇപ്പോൾ സുപ്രീം കോടതിയും വിധി പറഞ്ഞത്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള കേന്ദ്ര ബാങ്കുകളിലൊന്നാണ് ഫെഡറൽ റിസർവ്. അമേരിക്കയിലെയും ആഗോള സാമ്പത്തിക മേഖലയിലെയും പലിശനിരക്കുകളെ വരെ സ്വാധീനിക്കുന്ന സ്ഥാപനമായതിനാൽ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലിൽ നിന്ന് അതിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ഈ കേസിലൂടെ ഉയർന്നത്.
ട്രംപ് രണ്ടാം തവണ പ്രസിഡന്റായെത്തിയതിന് ശേഷം പ്രസിഡന്റിന്റെ അധികാരപരിധിയെ കുറിച്ച് അമേരിക്കയിൽ ഉയർന്ന പ്രധാന നിയമ പോരാട്ടങ്ങളിലൊന്നായും ഈ കേസ് മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
